ضوابط و دستورالعمل های استفاده از شیشه در ساختمان
ایمنی ساختمان فقط به اسکلت و مصالح سنگین محدود نمیشود؛ گاهی یک انتخاب درست در جزئیترین اجزا، میتواند تفاوت میان یک حادثه قابلکنترل و یک فاجعه جبرانناپذیر باشد. شیشه ساختمانی بهعنوان یکی از حساسترین عناصر معماری، در زمان وقوع حریق نقشی حیاتی در مهار آتش، دود و حرارت ایفا میکند. به همین دلیل، رعایت استانداردهای آتشنشانی برای شیشه ساختمان نهتنها یک الزام قانونی، بلکه اقدامی هوشمندانه برای حفظ جان ساکنان و دریافت تأییدیههای رسمی ایمنی است. در این صفحه، بهصورت دقیق و کاربردی با ضوابط، انواع شیشههای مقاوم در برابر حریق و نکات کلیدی مورد تأیید سازمان آتشنشانی آشنا میشوید.
فهرست مطالب:
- استانداردهای آتش نشانی برای شیشه ساختمان
- اهمیت شیشه مقاوم در برابر آتش در ساختمان
- انواع شیشههای مورد تأیید آتشنشانی
- الزامات آتشنشانی ایران برای شیشه ساختمانی
- محلهای الزامی استفاده از شیشه ضدحریق
- تفاوت شیشه ضدحریق با شیشه نشکن
- نصب و اجرای شیشه در ساختمان
- طراحی و اجرای درب دودبند راه پله
- ضوابط مربوط به راه پله اضطراری
- ضوابط مربوط به نمای شیشهای ساختمان
استانداردهای آتشنشانی برای شیشه ساختمان
ایمنی در برابر حریق یکی از مهمترین الزامات طراحی و اجرای ساختمانهای مسکونی، تجاری و اداری است. در این میان، شیشه ساختمانی بهعنوان عنصری ظریف اما تأثیرگذار، نقش کلیدی در جلوگیری از گسترش آتش، دود و حرارت دارد. رعایت استانداردهای آتشنشانی برای شیشه ساختمان نهتنها الزامی قانونی است، بلکه مستقیماً با جان انسانها و کاهش خسارات مالی در ارتباط است.
اهمیت شیشه مقاوم در برابر آتش در ساختمان
برخلاف تصور رایج، شیشه میتواند در برابر آتش عملکرد ایمن داشته باشد؛ به شرطی که از نوع مناسب و مطابق با استانداردهای معتبر انتخاب شود. شیشههای معمولی در دمای بالا بهسرعت میشکنند، اما شیشههای مقاوم در برابر حریق قادرند برای مدت مشخصی یکپارچگی سازه، عایق حرارتی و جلوگیری از عبور شعله و دود را حفظ کنند.
استفاده از شیشههای استاندارد آتشنشانی بهویژه در فضاهایی مانند راهپلههای فرار، لابیها، نمای ساختمان، دربهای اضطراری و پارتیشنهای داخلی الزامی یا بهشدت توصیه میشود.
انواع شیشههای مورد تأیید آتشنشانی
بر اساس دستورالعملهای ایمنی و مقررات ملی ساختمان، شیشههای مقاوم در برابر حریق به چند دسته اصلی تقسیم میشوند:
1. شیشه سکوریت مقاوم به حرارت
این نوع شیشه در برابر شوک حرارتی و دمای بالا مقاومت بیشتری نسبت به شیشه معمولی دارد، اما شیشه ضدحریق واقعی محسوب نمیشود. استفاده از آن در فضاهای با ریسک حریق بالا محدود است.
2. شیشه لمینت ضدحریق
شیشه لمینت چندلایه با لایههای میانی ژل یا رزین ضدحریق، توانایی بالایی در جلوگیری از عبور شعله و دود دارد. این نوع شیشه حتی در صورت شکست، فرو نمیریزد و یکپارچگی خود را حفظ میکند.
3. شیشه ضدحریق چندلایه (Fire Rated Glass)
پیشرفتهترین گزینه برای ایمنی ساختمان که مطابق با استانداردهای بینالمللی تولید میشود. این شیشهها میتوانند تا ۳۰، ۶۰، ۹۰ یا ۱۲۰ دقیقه در برابر آتش مقاومت کنند و برای پروژههای حساس بهترین انتخاب هستند.
الزامات آتشنشانی ایران برای شیشه ساختمانی
طبق ضوابط سازمان آتشنشانی و مقررات ملی ساختمان:
- استفاده از شیشه معمولی در مسیرهای خروج اضطراری ممنوع است
- شیشههای بهکاررفته در دربهای ضدحریق باید دارای گواهی معتبر باشند
- قاب، یراقآلات و اتصالات شیشه نیز باید مقاوم در برابر حریق باشند
- نصب شیشه ضدحریق باید توسط مجریان تأییدشده انجام شود
عدم رعایت این الزامات میتواند منجر به عدم صدور پایان کار یا تأییدیه آتشنشانی شود.
محلهای الزامی استفاده از شیشه ضدحریق
بر اساس سطح خطر، استفاده از شیشه مقاوم در برابر آتش در فضاهای زیر توصیه یا الزامی است:
- راهپلهها و راهروهای فرار
- دربها و دیوارهای جداکننده ضدحریق
- نمای داخلی ساختمانهای مرتفع
- پارکینگها و فضاهای تاسیساتی
- مراکز تجاری، بیمارستانها، هتلها و برجها
تفاوت شیشه ضدحریق با شیشه نشکن
شیشه نشکن (سکوریت یا لمینت معمولی) تنها در برابر ضربه مقاوم است، اما الزاماً در برابر آتش ایمن نیست. شیشه ضدحریق علاوه بر مقاومت مکانیکی، برای کنترل حریق طراحی شده و دارای زمان مقاومت مشخص و تأییدیه رسمی است؛ تفاوتی حیاتی که نباید نادیده گرفته شود.
ضوابط و دستورالعملهای استفاده از شیشه در ساختمان
استفاده از شیشه در ساختمانهای امروزی تنها یک انتخاب زیباییشناسانه نیست، بلکه تصمیمی کاملاً فنی و ایمنی محسوب میشود. رعایت ضوابط و دستورالعملهای استفاده از شیشه در ساختمان، نقش مستقیمی در ایمنی ساکنان، دوام سازه و کیفیت نهایی پروژه دارد. انتخاب صحیح نوع شیشه و اجرای اصولی آن، از بروز خطرات احتمالی و هزینههای اضافی در آینده جلوگیری میکند.
در ساختمانسازی مدرن، شیشه در بخشهایی مانند نما، پنجرهها، دربها، پارتیشنها و فضاهای عمومی بهکار میرود؛ به همین دلیل رعایت استانداردهای فنی در این متریال اهمیت ویژهای دارد. استفاده از شیشههای غیرایمن یا نصب غیراصولی میتواند خسارات جانی و مالی جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
نصب و اجرای شیشه در ساختمان
نصب شیشه باید کاملاً اصولی و توسط تیم متخصص انجام شود. استفاده از فریمهای استاندارد، یراقآلات باکیفیت و اجرای دقیق درزگیری و آببندی از الزامات اصلی نصب شیشه ساختمانی است. اجرای غیراستاندارد، حتی با بهترین نوع شیشه، میتواند باعث کاهش عمر مفید و افزایش ریسک خرابی شود.
در اجرای شیشه، باید فضای لازم برای انبساط و انقباض ناشی از تغییرات دمایی در نظر گرفته شود تا از ایجاد تنش و ترک جلوگیری گردد. این موضوع یکی از نکات فنی مهمی است که در پروژههای حرفهای بهدقت رعایت میشود.
چرا رعایت این ضوابط یک انتخاب هوشمندانه است؟
رعایت ضوابط و دستورالعملهای استفاده از شیشه در ساختمان، به معنای سرمایهگذاری روی ایمنی، کیفیت و اعتبار پروژه است. انتخاب شیشه استاندارد و اجرای اصولی، هزینههای نگهداری و تعمیرات آینده را کاهش میدهد و ارزش ملک را بهطور محسوسی افزایش میدهد.
اگر بهدنبال اجرای پروژهای حرفهای، ایمن و ماندگار هستید، انتخاب شیشه مناسب و رعایت استانداردهای اجرایی، اولین و مهمترین قدم است.
طراحی و اجرای درب دودبند راهپله
دودبند شیشهای یکی از اجزای ایمنی حیاتی ساختمان است که در صورت وقوع آتشسوزی، جلوی انتشار دود و گازهای سمی به دیگر اتاقها و واحدها را میگیرد. این دربها از شیشههای مقاوم و ضدحرارت ساخته میشوند تا در مواقع آتشسوزی از شکستن و انتقال حرارت جلوگیری کنند. قبل از نصب دودبند، باید توسط آتشنشانی و ناظر پروژه تأیید شود و مطابقت با مقررات زیر لازم است:
1. دودبندها برای ساختمانهای حداقل ۴ طبقه و ارتفاع بیش از ۱۵ متر مناسب هستند.
2. این درها باید به صورت لولایی باشند و از شیشههای سکوریت استفاده شود.
3. عرض درها باید حداقل ۸۰ سانتیمتر باشد، مگر در مواردی که فضای موجود کمتر از ۵/۶ متر یا مناسب برای معلولان باشد که میتوان از عرض ۶۰ سانتیمتر استفاده کرد.
4. درها باید به صورت تک لنگه باز و بسته شوند، و در صورت دو لنگه بودن، عرض کلی آنها باید کمتر از ۱۲۰ سانتیمتر باشد.
5. سطح درب باید تراز باشد و به راحتی بدون فشار باز شود.
6. بهتر است از قفلهای ساده استفاده شود و کلید آن در اختیار ساکنان قرار گیرد.
رعایت مقررات و استانداردهای مربوطه در نصب و طراحی دودبندها از اهمیت بالایی برخوردار است تا در مواقع اضطراری ایمنی ساکنان و ساختمان تضمین شود.
ضوابط مربوط به نمای شیشهای ساختمان
ضوابط مربوط به نمای شیشهای ساختمان به شرح زیر است:
- استفاده از نمای شیشهای مجاز است در صورت استفاده از شیشههای سکوریت با نوار دور شیشه یا مواد قابل انعطاف در اشکال منظم، به گونهای که نمای شیشهای بر ساختمان پیش آمدگی نداشته باشد.
- از داخل ساختمان، پشت به نمای شیشه، از کف تا سقف باید با مصالح مقاوم به ارتفاع ۸۰ سانتیمتر اجرا گردد.
- استفاده از کوپل طلق دار به جای شیشه در قسمت نورگیر پشت بام ضروری است، و در صورت استفاده از شیشه، تعبیه آستانه ریزش با قاب فلزی مقاوم در زیر شیشههای نورگیر ساختمان الزامی است.
- در صورت نصب سنگها به صورت پلاک قائم، باید با تعبیه اسکوپ و یا مهار مناسب دیگر از جدا شدن و فروریختن آنها جلوگیری شود.
- اعضاء و قطعات غیرسازهای، به ویژه قطعات نما و شیشهها، باید به گونهای طراحی و اجرا شوند که در هنگام حوادث از سازه جدا نشده و با فروریختن خود، خسارات و حوادث ناگوار جانی ایجاد نکنند.
- هر سه متر ارتفاع سنگکاری نما برروی یک نبشی قرار گرفته و به صورت کامل نیز اسکوپ گردد.
- سنگهای روی در پوش کاملاً رول پلاک گردند.
- احداث جانپناه با ارتفاع حداقل ۸۰ سانتیمتر از کف تمام شده اطراف پشت بام، تراس، بالکن، دستگاه پله، اطراف داکتهای واقع در پشت بام، و پرتگاهها مجاز است.
رعایت این ضوابط در طراحی و اجرای نمای شیشهای ساختمان، ایمنی و استحکام ساختمان را تضمین میکند و به جلوگیری از حوادث و خسارات جانی و مالی کمک میکند.
محصولات اصلی
